Przejdź do głównej treści

Tętniak aorty brzusznej: "Cichy zabójca". Objawy, diagnostyka i leczenie

(Aktualizacja: ) | Czas czytania: 12 minut | Autor:
Obraz z tomografii komputerowej (Angio-TK) pokazujący dużego tętniaka aorty brzusznej oraz schemat zabiegu wewnątrznaczyniowego (EVAR).

Tętniak aorty brzusznej (AAA) to podstępne i śmiertelnie groźne schorzenie, nazywane "cichym zabójcą". Jest to stałe, odcinkowe poszerzenie aorty – głównej tętnicy ciała – w jej brzusznym odcinku. Rozwija się bezobjawowo przez wiele lat, a jego jedynym, tragicznym w skutkach objawem może być pęknięcie, które w 80% przypadków kończy się zgonem. Na szczęście, dzięki prostemu i bezbolesnemu badaniu USG, można go wykryć na wczesnym etapie. Badania przesiewowe u grup ryzyka i planowe leczenie operacyjne ratują życie.

Jesteś mężczyzną po 65. roku życia i paliłeś/palisz papierosy? W Twojej rodzinie występowały tętniaki?

Należysz do głównej grupy ryzyka. Porozmawiaj z lekarzem o badaniu przesiewowym USG aorty. To badanie może uratować Twoje życie.

Oceń swoje ryzyko

Czym jest tętniak aorty brzusznej (AAA)?

Tętniak to patologiczne poszerzenie światła tętnicy o ponad 50% w stosunku do jej prawidłowej szerokości. O tętniaku aorty brzusznej mówimy, gdy jej średnica przekracza 3 cm. U podłoża jego powstawania leży miażdżyca, która osłabia ścianę naczynia. Do głównych czynników ryzyka należą:

🚨 OBJAWY – dlaczego tętniak jest "cichym zabójcą"?

Większość tętniaków aorty brzusznej nie daje żadnych objawów i jest wykrywana przypadkowo podczas badań obrazowych (np. USG jamy brzusznej) wykonywanych z innych powodów. Rzadko pacjenci mogą odczuwać:

  • Uczucie pulsowania w jamie brzusznej.
  • Ból brzucha lub okolicy lędźwiowej.

Nagły, rozdzierający ból brzucha promieniujący do pleców, spadek ciśnienia i utrata przytomności to objawy pęknięcia tętniaka – stanu bezpośredniego zagrożenia życia, który wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

Diagnostyka i badania przesiewowe – jak wykryć tętniaka?

Podstawowym, tanim i nieinwazyjnym badaniem jest USG jamy brzusznej. Pozwala ono na precyzyjny pomiar średnicy aorty. Ze względu na bezobjawowy przebieg, kluczowe znaczenie mają badania przesiewowe. Zaleca się jednorazowe wykonanie USG aorty u:

  • Wszystkich mężczyzn w wieku 65-75 lat, którzy kiedykolwiek palili papierosy.
  • Mężczyzn po 65. roku życia z obciążeniem rodzinnym.

Przed planowanym leczeniem operacyjnym wykonuje się angio-TK (tomografię komputerową z kontrastem) w celu dokładnej oceny anatomii.

Leczenie – od obserwacji po operację

Decyzja o leczeniu zależy od średnicy tętniaka.

  • Małe tętniaki (<5,5 cm u mężczyzn, <5,0 cm u kobiet): Leczenie polega na regularnej obserwacji (kontrolne USG co 6-12 miesięcy) i zwalczaniu czynników ryzyka (bezwzględne rzucenie palenia, leczenie nadciśnienia).
  • Duże tętniaki (>5,5 cm lub szybko rosnące): Istnieje wysokie ryzyko pęknięcia, dlatego wskazane jest leczenie operacyjne.

Nowości naukowe – rewolucja w leczeniu dzięki metodom wewnątrznaczyniowym (EVAR)

Obok klasycznej, otwartej operacji chirurgicznej, "złotym standardem" w leczeniu tętniaków stała się metoda wewnątrznaczyniowa (EVAR - Endovascular Aneurysm Repair). Jest to zabieg minimalnie inwazyjny, polegający na wprowadzeniu przez małe nacięcia w pachwinach specjalnej protezy (stentgraftu) do wnętrza aorty. Stentgraft rozpręża się wewnątrz tętniaka, wyłączając go z krążenia i zapobiegając pęknięciu. Metoda EVAR wiąże się ze znacznie mniejszym obciążeniem dla pacjenta, krótszym pobytem w szpitalu i szybszą rekonwalescencją.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Jakie jest ryzyko pęknięcia tętniaka?

Ryzyko jest ściśle związane z jego średnicą. Dla tętniaków <4 cm roczne ryzyko pęknięcia wynosi blisko 0%. Dla tętniaków o średnicy 5-5,9 cm ryzyko to wzrasta do 3-15% rocznie, a dla tętniaków >7 cm przekracza 30%.

Czy tętniak może się "cofnąć"?

Nie. Tętniak jest trwałym uszkodzeniem ściany naczynia i nie może się zmniejszyć. Celem leczenia zachowawczego jest spowolnienie jego wzrostu. Jedyną metodą "wyleczenia" jest operacja.

Jak długo czeka się na powrót do sprawności po operacji EVAR?

Powrót do zdrowia jest znacznie szybszy niż po operacji klasycznej. Większość pacjentów jest wypisywana do domu po 2-3 dniach i może wrócić do normalnej aktywności w ciągu kilku tygodni.

Ważne: Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Diagnostyka i leczenie tętniaka aorty brzusznej muszą być prowadzone przez chirurga naczyniowego.

Nie pozwól, by "cichy zabójca" Cię zaskoczył. Zbadaj swoją aortę.

Nasz inteligentny asystent medyczny pomoże Ci przeanalizować Twoje objawy i określić, czy potrzebujesz profesjonalnej pomocy. To bezpłatne i w pełni anonimowe.

Sprawdź swoje objawy teraz