Zespół nerczycowy: Przyczyny, objawy (obrzęki, białkomocz) i leczenie

Czym jest zespół nerczycowy? Gdy nerki "przeciekają"

W zdrowych nerkach kłębuszki nerkowe działają jak bardzo precyzyjne sita, które filtrują krew, zatrzymując duże cząsteczki, takie jak białka, a przepuszczając wodę i zbędne produkty przemiany materii. W zespole nerczycowym ta bariera filtracyjna staje się uszkodzona i "przecieka", co prowadzi do masywnej ucieczki białka (głównie albumin) do moczu. Definiuje się go przez wystąpienie czterech kluczowych cech:

• Białkomocz nerczycowy: Utrata ponad 3,5 grama białka na dobę.
• Hipoalbuminemia: Znaczny spadek stężenia albumin we krwi.
• Obrzęki: Gromadzenie się płynu w tkankach.
• Hiperlipidemia: Wysoki poziom cholesterolu i trójglicerydów.

Główne objawy – od obrzęków po pieniący się mocz

• Obrzęki: To najbardziej charakterystyczny objaw. Początkowo pojawiają się w miejscach o luźnej tkance podskórnej – rano wokół oczu, a w ciągu dnia narastają na kostkach i podudziach. W ciężkich przypadkach mogą być uogólnione, obejmując całe ciało.
• Pienienie się moczu: Spowodowane dużą ilością białka.
• Osłabienie, zmęczenie, spadek apetytu.
• Przyrost masy ciała (wynikający z zatrzymania wody).
• Zwiększona podatność na infekcje i zakrzepicę.

Najczęstsze przyczyny – pierwotne i wtórne choroby nerek

Zespół nerczycowy może być spowodowany chorobami, które pierwotnie dotyczą nerek, lub schorzeniami układowymi, które wtórnie uszkadzają kłębuszki.

Przyczyny pierwotne (najczęstsze):

• Submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek (KZN): Najczęstsza przyczyna u dzieci.
• Ogniskowe segmentalne stwardnienie kłębuszków nerkowych (FSGS).
• Błoniaste KZN: Najczęstsza przyczyna u dorosłych.

Przyczyny wtórne:

• Cukrzyca (nefropatia cukrzycowa).
• Choroby autoimmunologiczne: Głównie toczeń rumieniowaty układowy, zapalenia naczyń.
• Infekcje (np. WZW typu B i C, HIV).
• Nowotwory.

🚨 KIEDY DO NEFROLOGA? Proces diagnostyczny

Diagnostyką i leczeniem zespołu nerczycowego zajmuje się lekarz nefrolog. Pojawienie się obrzęków zawsze wymaga pilnej konsultacji. Diagnostyka opiera się na badaniach krwi i moczu, które potwierdzają obecność kryteriów zespołu. Kluczowe dla ustalenia przyczyny i wdrożenia właściwego leczenia jest jednak wykonanie biopsji nerki. To badanie polegające na pobraniu małego fragmentu nerki za pomocą igły i ocenie go pod mikroskopem.

Leczenie i nowości naukowe – jak chronić nerki?

Leczenie ma dwa cele: kontrolę objawów i leczenie choroby podstawowej.

Leczenie objawowe:

• Leki moczopędne (diuretyki): W celu redukcji obrzęków.
• Leki obniżające białkomocz: (inhibitory konwertazy angiotensyny – ACEI).
• Statyny: W celu leczenia wysokiego cholesterolu.
• Leczenie przeciwzakrzepowe.
• Dieta z ograniczeniem soli.

Leczenie przyczynowe i nowości naukowe:

W przypadku pierwotnych chorób kłębuszkowych, podstawą leczenia jest immunosupresja (głównie glikokortykosteroidy), mająca na celu wygaszenie autoimmunologicznego procesu zapalnego w nerkach. Nowością naukową i przełomem w leczeniu opornych postaci (np. błoniastego KZN czy FSGS) jest wprowadzenie leków biologicznych (np. rytuksymab), które w sposób celowany niszczą komórki odpornościowe odpowiedzialne za chorobę.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania