Zapalenie zatok szczękowych: Przyczyny, objawy i skuteczne leczenie

Czym jest zapalenie zatok szczękowych?

Zatoki szczękowe to największe z zatok przynosowych, zlokalizowane w kościach szczęki po obu stronach nosa. Są to puste przestrzenie, które łączą się z jamą nosową i są wyścielone błoną śluzową. Zapalenie zatok szczękowych to stan, w którym błona śluzowa ulega obrzękowi i stanowi zapalnemu, a naturalne ujście zatoki do nosa zostaje zablokowane. Prowadzi to do gromadzenia się w zatoce śluzu, wzrostu ciśnienia i rozwoju objawów.

Główne objawy – ból policzków, zębów i zatkany nos

• Ból i uczucie rozpierania w okolicy policzka, pod okiem, często jednostronny.
• Ból nasilający się przy pochylaniu głowy do przodu.
• Ból górnych zębów (trzonowych i przedtrzonowych) po stronie zapalenia.
• Niedrożność nosa i trudności w oddychaniu.
• Gęsta, ropna (żółta lub zielona) wydzielina z nosa lub spływająca po tylnej ścianie gardła.
• Utrata lub osłabienie węchu.
• Gorączka, ból głowy, ogólne złe samopoczucie.

Najczęstsze przyczyny – od wirusów po problemy z zębami

Ostre zapalenie zatok szczękowych:

Najczęściej jest powikłaniem zwykłej infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych (przeziębienia). Obrzęk błony śluzowej nosa blokuje ujście zatoki, co stwarza warunki do rozwoju nadkażenia bakteryjnego.

Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych:

To bardzo ważna i często przeoczana przyczyna, odpowiadająca za 10-40% przypadków. Korzenie górnych zębów trzonowych i przedtrzonowych znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie dna zatoki szczękowej. Stan zapalny w okolicy wierzchołka korzenia (np. zgorzel, torbiel) może łatwo przenieść się do zatoki. Należy je podejrzewać zwłaszcza w jednostronnym, przewlekłym zapaleniu.

Przewlekłe zapalenie zatok szczękowych:

Może być wynikiem nieleczonego lub nawracającego zapalenia ostrego, alergii, obecności polipów nosa lub krzywej przegrody nosowej.

🚨 KIEDY DO LARYNGOLOGA? Diagnostyka i leczenie

Diagnostyką i leczeniem zajmuje się lekarz rodzinny lub laryngolog. W przypadku podejrzenia przyczyny zębopochodnej, konieczna jest konsultacja stomatologa i chirurga szczękowego. Diagnoza opiera się na objawach klinicznych i badaniu lekarskim. W leczeniu stosuje się:

• Leczenie objawowe: Leki przeciwbólowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, płukanie nosa roztworami soli.
• Glikokortykosteroidy donosowe: Podstawa leczenia w zapaleniu przewlekłym, zmniejszają stan zapalny.
• Antybiotykoterapia: Wskazana w ciężkim ostrym zapaleniu bakteryjnym lub zaostrzeniach przewlekłego.
• Leczenie stomatologiczne: W przypadku zapalenia zębopochodnego, jest absolutnie kluczowe dla wyleczenia.
• Leczenie operacyjne (FESS): Rozważane w przewlekłym zapaleniu opornym na leczenie, polega na endoskopowym poszerzeniu naturalnych ujść zatok.

Nowości naukowe w leczeniu przewlekłego zapalenia zatok

Największy postęp dokonał się w leczeniu najcięższej postaci przewlekłego zapalenia zatok, czyli tego z polipami nosa. Zrozumienie, że u jego podłoża leży specyficzny typ zapalenia (typ 2), doprowadziło do opracowania leków biologicznych (przeciwciał monoklonalnych). Terapie te, celowane w kluczowe cytokiny zapalne (np. dupilumab, omalizumab), pozwalają na skuteczne zmniejszenie polipów, poprawę węchu i uniknięcie operacji u pacjentów z najcięższą postacią choroby.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania