Przejdź do głównej treści

Przewlekłe zapalenie ucha środkowego: Objawy, leczenie i operacja

Obraz z otoskopu pokazujący perforację błony bębenkowej z widocznym perlakiem oraz schemat operacji tympanoplastycznej.

Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego (PZUŚ lub CSOM) to długotrwały, utrzymujący się ponad 3 miesiące stan zapalny ucha środkowego, którego cechą charakterystyczną jest stała perforacja (dziura) w błonie bębenkowej i nawracające lub stałe wycieki z ucha. To znacznie więcej niż zwykła infekcja – to choroba, która prowadzi do postępującego niedosłuchu i, w niektórych postaciach, niesie ze sobą ryzyko bardzo groźnych powikłań, w tym wewnątrzczaszkowych. Kluczowa jest dokładna diagnostyka u laryngologa i często leczenie operacyjne.

Masz nawracające wycieki z ucha? Gorzej słyszysz na jedno ucho lub masz stałą perforację w błonie bębenkowej?

Nie lekceważ tych objawów. Przeanalizuj je z naszym inteligentnym asystentem, aby sprawdzić, czy wymagają one pilnej konsultacji z lekarzem laryngologiem.

Rozpocznij analizę zdrowotną

Czym jest przewlekłe zapalenie ucha środkowego (PZUŚ)?

PZUŚ to wynik nawracających lub nieprawidłowo leczonych ostrych zapaleń ucha środkowego, które prowadzą do trwałego uszkodzenia błony bębenkowej. Dziura w błonie sprawia, że ucho środkowe traci swoją naturalną barierę ochronną, co sprzyja wnikaniu bakterii z zewnątrz (np. podczas kąpieli) i nadkażeniom. Dodatkowym czynnikiem jest często dysfunkcja trąbki słuchowej.

Główne objawy – od wycieku po postępujący niedosłuch

  • Wyciek z ucha (otorrhea): To kluczowy objaw. Może być stały lub okresowy, śluzowy lub ropny, często o nieprzyjemnym zapachu.
  • Niedosłuch typu przewodzeniowego: Wynika z perforacji błony i ewentualnego uszkodzenia kosteczek słuchowych. Nasilenie niedosłuchu zależy od wielkości ubytku.
  • Szumy uszne i zawroty głowy.
  • Ból ucha zazwyczaj nie występuje, chyba że w okresach zaostrzeń.

🚨 PERLAK – groźna postać przewlekłego zapalenia ucha

Szczególnie niebezpieczną postacią PZUŚ jest przewlekłe zapalenie ucha środkowego z perlakiem. Perlak to nie jest nowotwór, a guz zapalny, który powstaje w wyniku wrastania naskórka z przewodu słuchowego do ucha środkowego. Ma on zdolność do niszczenia (resorpcji) otaczających go struktur kostnych, w tym kosteczek słuchowych, błędnika, a nawet kości czaszki. Nieleczony perlak może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień mózgu czy porażenie nerwu twarzowego.

Diagnostyka – kiedy do laryngologa?

Każdy pacjent z nawracającymi wyciekami z ucha lub stałym ubytkiem słuchu powinien być zbadany przez lekarza otolaryngologa. Podstawą diagnostyki jest:

  • Otoskopia lub otomikroskopia: Badanie pozwalające na dokładną ocenę błony bębenkowej, zlokalizowanie perforacji i ocenę, czy nie ma cech perlaka.
  • Badanie słuchu (audiometria): Ocenia stopień i rodzaj niedosłuchu.
  • Tomografia komputerowa (TK) kości skroniowych: "Złoty standard" w diagnostyce perlaka. Precyzyjnie pokazuje rozległość zmian i zniszczenia kostne, co jest kluczowe w planowaniu operacji.

Leczenie chirurgiczne i nowości naukowe

Leczenie zachowawcze

W okresach zaostrzeń stosuje się leczenie miejscowe: staranne oczyszczanie ucha przez lekarza oraz krople do uszu z antybiotykiem i sterydem.

Leczenie operacyjne (tympanoplastyka)

Jest to jedyne leczenie przyczynowe. Wybór metody zależy od typu choroby.

  • Myringoplastyka: Zamknięcie perforacji błony bębenkowej za pomocą przeszczepu (np. z powięzi mięśnia skroniowego).
  • Ossikuloplastyka: Rekonstrukcja uszkodzonego łańcucha kosteczek słuchowych w celu poprawy słuchu.
  • Operacje radykalne (tympanomastoidektomia): Konieczne w przypadku perlaka. Polegają na usunięciu wszystkich zmian chorobowych z ucha środkowego i wyrostka sutkowatego.

Nowości naukowe

Postęp w leczeniu PZUŚ koncentruje się na rozwoju technik endoskopowych. Chirurgia endoskopowa ucha (EES) pozwala na wykonywanie wielu procedur (w tym leczenia perlaka) w sposób minimalnie inwazyjny, z lepszą wizualizacją i często szybszą rekonwalescencją w porównaniu do klasycznych operacji z użyciem mikroskopu.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy z perforacją błony bębenkowej można latać samolotem?

Tak. Perforacja błony bębenkowej nie jest przeciwwskazaniem do lotu samolotem. Wręcz przeciwnie, dzięki "dziurze" w bębenku ciśnienie w uchu środkowym łatwo wyrównuje się z ciśnieniem w kabinie, co zapobiega bólowi, który odczuwają osoby ze zdrowymi uszami, ale niedrożną trąbką słuchową.

Czy można moczyć ucho z perforacją?

Nie. Należy bezwzględnie chronić ucho przed dostaniem się do niego wody (np. podczas mycia głowy, na basenie), ponieważ grozi to wniknięciem bakterii i zaostrzeniem stanu zapalnego. Należy stosować specjalne zatyczki lub wazelinę na waciku.

Czy słuch po operacji się poprawi?

Celem operacji w przewlekłym zapaleniu ucha, zwłaszcza z perlakiem, jest przede wszystkim usunięcie choroby i zapobieganie powikłaniom. Poprawa słuchu jest celem drugorzędnym i nie zawsze jest możliwa, zwłaszcza jeśli doszło do dużego zniszczenia kosteczek słuchowych. W prostych zamknięciach perforacji (myringoplastyka) poprawa słuchu jest zazwyczaj znacząca.

Ważne: Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Diagnoza i leczenie przewlekłego zapalenia ucha środkowego muszą być prowadzone przez lekarza otolaryngologa.

Nie lekceważ przewlekłych problemów z uchem. Zdiagnozuj ich przyczynę.

Nasz inteligentny asystent medyczny pomoże Ci przeanalizować Twoje objawy i określić, czy potrzebujesz profesjonalnej pomocy. To bezpłatne i w pełni anonimowe.

Sprawdź swoje objawy teraz