Nerwiak nerwu słuchowego (osłoniak przedsionkowy): Objawy i leczenie

Czym jest nerwiak nerwu słuchowego? Łagodny guz w głowie

Guz ten wywodzi się z komórek Schwanna, które tworzą osłonkę mielinową nerwu przedsionkowo-ślimakowego (nerwu czaszkowego VIII). Nerw ten składa się z części słuchowej i przedsionkowej (odpowiedzialnej za równowagę). Guz zazwyczaj rośnie bardzo powoli, przez wiele lat, stopniowo uciskając nerw, z którego się wywodzi, a następnie sąsiednie struktury, takie jak nerw twarzowy, trójdzielny i wreszcie pień mózgu.

Główne objawy – od utraty słuchu po zawroty głowy

Objawy narastają powoli i są wynikiem stopniowego ucisku na nerwy.

• Jednostronne, postępujące pogorszenie słuchu: Najczęstszy i najwcześniejszy objaw (występuje u >95% pacjentów). Może być mylony z nagłą głuchotą.
• Jednostronne szumy uszne.
• Zaburzenia równowagi, zawroty głowy: Raczej uczucie niestabilności niż gwałtowne wirowanie.
• W miarę wzrostu guza mogą dołączyć się: drętwienie i osłabienie czucia na twarzy (ucisk na nerw trójdzielny) oraz osłabienie mięśni twarzy (ucisk na nerw twarzowy).

🚨 KIEDY DO LARYNGOLOGA LUB NEUROLOGA? Diagnostyka

Każdy pacjent z jednostronnym, niewyjaśnionym niedosłuchem lub szumem usznym powinien być zdiagnozowany w kierunku nerwiaka. Diagnostyką zajmuje się zespół laryngologów, audiologów i neurologów.

• Badanie słuchu (audiometria): Potwierdza jednostronny niedosłuch typu odbiorczego.
• Rezonans magnetyczny (MRI) głowy z podaniem kontrastu: "Złoty standard" i jedyne badanie, które pozwala na 100% potwierdzenie obecności guza, jego lokalizacji i wielkości.

Metody leczenia – od obserwacji po operację

Wybór metody leczenia zależy od wielkości guza, wieku pacjenta, nasilenia objawów i stanu słuchu. Stosuje się trzy główne strategie:

1. Obserwacja ("Wait and Scan"): W przypadku małych, bezobjawowych guzów, zwłaszcza u osób starszych. Polega na regularnym wykonywaniu kontrolnych badań MRI (zazwyczaj co rok).
2. Radiochirurgia stereotaktyczna (np. Gamma Knife): Nieinwazyjna metoda leczenia małych i średnich guzów. Polega na precyzyjnym napromienieniu guza wysoką dawką promieniowania, co ma na celu zatrzymanie jego wzrostu.
3. Leczenie neurochirurgiczne: Klasyczna operacja usunięcia guza w znieczuleniu ogólnym. Jest to metoda z wyboru w przypadku dużych guzów uciskających pień mózgu lub u młodych pacjentów.

Nowości naukowe w neurochirurgii i radioterapii

Postęp w leczeniu nerwiaków koncentruje się na maksymalizacji kontroli nad guzem przy jednoczesnej minimalizacji powikłań, zwłaszcza uszkodzenia nerwu twarzowego i zachowaniu słuchu. Nowości naukowe obejmują doskonalenie technik mikrochirurgicznych z wykorzystaniem zaawansowanego neuromonitoringu śródoperacyjnego, a także rozwój technik radiochirurgii, które pozwalają na jeszcze bardziej precyzyjne dostarczenie dawki promieniowania. W przypadku nerwiaków związanych z neurofibromatozą typu 2, trwają intensywne badania nad terapiami celowanymi molekularnie.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania